Trang chủ - Chợ cây - Cha mẹ
Cha mẹ - Giữ lửa
Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà


22:24 Ngày 21/10/2014
Vang bóng một thời
Cự Đà chỉ cách Hà Nội khoảng 20 km về phía Tây, ngôi làng cổ này nằm bên sông Nhuệ, dân cư bám lấy sông và sống định cư bố trí theo hình xương cá hai bên bờ. Làng chỉ có một con đường độc đạo rất nhỏ chỉ vừa một chiếc ô tô dẫn vào trong.

Làng được biết đến với hai đặc sản nổi tiếng là tương và miến Cự Đà. Nhưng tương Cự Đà là “sản vật” mà theo như các cụ già trong làng kể lại thì nó có ngay từ những ngày đầu lập làng, còn miến thì có sau đó khoảng mấy chục năm.

Cho tận tới bây giờ, nhiều người khi đặt chân tới đây vẫn còn được nghe mọi người trong làng kể lại cho nhau nghe về khoảng thời gian tấp nập trên bến dưới thuyền của làng. Ngày ấy, nhà nào ở đây cũng nhộn nhịp, già, trẻ, gái, trai trong làng “kẻ nấu người làm suốt ngày đêm”. Nhưng thời cuộc và do nguồn thu nhập của những sản phẩm đó bây giờ không đáng là bao vậy nên giờ đây rất ít gia đình trong làng còn bám trụ lại với nghề. Tất cả đã chuyển sang các mặt hàng kinh doanh khác có lợi ích kinh tế hơn, chẳng ai còn mặn mà cho đúng với làng nghề ở chính nơi họ sinh sống.

Trong một ngày mùa thu đẹp trời, chúng tôi tìm đến nhà ông Đinh Văn Tình tại số nhà 252 thôn Cự Đà, một người mà theo như dân làng ở đây cho hay gia đình ông đã có tới 4 đời làm nghề tương và cũng là người hiếm hoi trong làng còn yêu và gìn giữ lại nghề truyền thống cho tới ngày hôm nay.

Khi chúng tôi đến ông đang cùng với đứa chắt nội của mình đang bóp những nắm cơm nếp trên một chiếc nong rất to được đặt giữa nhà để chuẩn bị cho quá trình làm tương. Thấy chúng tôi tới ông rất vui vẻ và nhiệt tình đón tiếp. Mời chúng tôi ngồi rồi ông xin phép vừa nói chuyện vừa tiếp tục công việc đang làm dở của mình để kịp cho mẻ tương chiều.

Ông Đinh Văn Tình cùng chắt nội đang bóp xôi làm tương
Ông Đinh Văn Tình cùng chắt nội đang bóp xôi làm tương

Ông cho biết, sinh ra và sống ở làng đã được 81 năm, cũng đã được chứng kiến biết bao thăng trầm của cái nghề làm tương ở đây. Sở dĩ tương Cự Đà lại nổi tiếng khắp các vùng đó chính là nhờ mùi vị thơm ngon được tạo nên bởi thứ nguyên liệu nếp cái hoa vàng, đậu dây leo, tạo nên sự khác biệt giữa tương Cự Đà với các vùng tương khác. Ông cũng cười và nói thêm rằng “phải đúng là gạo nếp cái, đậu dây leo mầu vàng hạt nhỏ thì làm tương mới ngon và cho dù biết nguyên liệu cũng như bước làm đó nhưng chỉ có người dân làng Cự Đà mới làm ra tương chính hiệu thơm ngon bởi chỉ có người dân ở đây mới biết cách làm men, một loại men đặc trưng tạo nên vị đặc biệt của tương”.

Chắc cũng do lý do đó mà tương Cự Đà nổi tiếng khắp các vùng khi ấy, nhắc tới tương là người ta phải nghĩ ngay tới “tương Cự Đà, cà Thuỵ khuê”. Khắp các ngôi chợ lớn nhỏ khi ấy, mỗi khi hỏi mua tương Cự Đà không cửa hàng nào là không bán dù ít hay nhiều.

Người truyền lửa cho tương lai
Nói về nghề làm tương ở Cự Đà, ít có sử sách nào ghi lại, tuy nhiên ai cũng khẳng định nghề làm tương phải có tuổi thọ bằng tuổi thọ của làng, ngôi làng cổ với khoảng 500 tuổi. Sở dĩ nghề làm tương còn truyền lại được đến bây giờ, không ai khác chính là nhờ những người như ông Đinh Văn Tình đây, với gần 70 năm trong nghề, chỉ khi tiếp xúc với ông chúng tôi mới có thể cảm nhận được tình yêu, sự tâm huyết, yêu nghề cũng như say nghề của ông.

Khi được hỏi về các công đoạn làm tương, ông vừa cười vừa đáp rất vui vẻ. Để có được hương vị thơm ngon của tương Cự Đà cần có một quy trình chế biến rất công phu. Gạo thì phải chọn nếp cái hoa vàng, đậu tương leo (khi chín hạt nhỏ có mầu vàng). Khâu khó nhất phải kể đến là thổi xôi và rang đậu. Xôi phải thổi sao cho thật dẻo, nhưng xôi vẫn phải giữ được nguyên hình hạt gạo để lên mốc được dễ dàng. Đối với đậu tương phải rang cho chín đều và tróc vỏ. Nói xong cụ còn quay sang chúng tôi xoa đôi bàn tay và nói thêm rằng, tương có ngon có ngọt chính là phụ thuộc vào khâu làm men, “khi mốc của xôi đã lên đều, có màu vàng óng thì đem ra ủ với đậu tương đã rang và một ít men, loại men này thì chỉ có người Cự Đà mới làm được”.
Tương Cự Đà – đặc sản vùng Đồng Bằng Bắc Bộ
Tương Cự Đà – đặc sản vùng Đồng Bằng Bắc Bộ

Cháu đích tôn của ông, anh Đinh Công Thế với gần 20 năm trong nghề làm tương cũng cho biết thêm, để có được những mẻ tương ngon, chum nước đậu cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng. Trước đây thời ông cha ta chưa có nước sạch thì sử dụng nước mưa để làm. Ngày nay, mấy hộ sản xuất nhỏ lẻ thì thường dùng nước mưa, còn những hộ làm ăn lớn như gia đình thì sử dụng nước máy sạch. Chum nước thì phải được che đậy thật kín tránh nước mưa và bụi bẩn.

Khi được hỏi về lý do tại sao lại chọn nghề làm tương mà không phải là một công việc khác, anh chia sẻ “tuy nghề làm tương cũng vất vả, nhưng do lúc nhỏ anh hay phụ giúp bố và ông nội làm tương, lớn lên dần dần nghề này nó ăn vào máu lúc nào không hay”, anh vừa đáp vừa cười. Anh cũng nói thêm rằng tôi chọn nghề này cũng một phần là vì muốn tiếp nối truyền thống gia đình từ ông nội và cha của tôi.
Nỗi lo mai một làng nghề

Ngày phải bóp tới 20 nong xôi, phải thức khuya dậy sớm rất vất vả, thời gian bỏ ra thì nhiều đó nhưng mỗi lít tương thành phẩm được bán với giá 10 nghìn đồng. Thực sự nó chẳng đáng là bao so với những công sức mình bỏ ra. Nhưng phần vì truyền thống gia đình do ông cha để lại từ xa xưa, chẳng lẽ tới đời mình lại bỏ, phần cũng là do muốn kiếm đồng ra đồng vào phụ giúp chi tiêu trong gia đình. Ông cũng nói thêm, “nếu chẳng làm nghề này tôi chẳng còn biết làm nghề gì nữa, bởi từ khi có dự án khu đô thị mới về làng, đất ruộng của làng cũng đã bán gần hết, có muốn làm ruộng cũng chẳng có đất mà làm” - ông vừa nói vừa nhìn xa xăm.

Với gia đình ông luôn dặn dò con cháu, dù có làm gì đi chăng nữa thì cũng cần phải giữ được cái nghề, giữ được cái truyền thống của cha ông để lại. Chẳng vì thế mà gia đình ông đã có tới bốn đời làm cái nghề này.

Tuy nhiên hiện nay thời thế thay đổi, người ta cũng chẳng còn mặn mà với nghề làm tương nữa, “giờ trong làng chỉ còn ngót chục hộ làm tương”, ông nói. Vừa vất vả lại vừa thu nhập không bằng việc mở hiệu cắt tóc, gội đầu hay cửa hàng thời trang vì thế đã không ít gia đình bỏ nghề.

Hiện nay, mặc dù đến với ngôi làng cổ Cự Đà chúng ta vẫn còn bắt gặp đâu đó hình ảnh của những người đang làm tương, rang đỗ, làm miến hoặc phơi miến. Tuy nhiên hình ảnh đó cũng đang dần thưa thớt đi nhiều, không còn tấp nập đông đúc “trên bến dưới thuyền” như thời cha ông họ nữa.

Khi mà quá trình kinh tế thị trường đang dần thâm nhập vào từng làng quê, vấn đề thu nhập lại được đặt nên hàng đầu như hiện nay, ai cũng muốn tìm cho mình một công việc ổn định lương cao, hoặc làm nghề gì đó vừa nhàn vừa kiếm được nhiều tiền. Có lẽ chính vì thế mà ngôi làng đã ngày càng mất đi những hộ gia đình làm nghề như vốn có. Trải qua một thời gian giờ đã không ít gia đình trong làng đã từ bỏ nghề truyền thống và tìm hướng đi mới cho mình. Trong tương lai không xa không biết khi quay trở lại đây chúng ta có còn bắt gặp hình ảnh của những gia đình với đầy những long cơm giữa nhà hoặc hình ảnh của những phên miến vàng được phơi đầy khắp các đường làng, ngõ xóm. Và không biết trong nhiều năm nữa khi nhắc tới tương hay miến, người ta có còn nhớ tới hình ảnh của tương và miến Cự Đà một đặc sản của vùng Đồng Bằng Bắc Bộ.

Duy Thuận

Bình luận


Tag
Bài viết tương tự

Bài viết đề xuất
Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Bất chấp việc bạn gái đã ngừng thở nhiều giờ đồng hồ, chàng trai Thái Lan vẫn quyết định làm lễ động phòng như kế hoạch của hai người.

Câu chuyện tình đang gây xôn xao cộng đồng mạng này là một cặp đôi người Thái Lan....

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Giảm cân thần kì chỉ với nguyên liệu vô cùng sẵn có là vỏ chuối

Biết công dụng giảm cân thần kỳ từ vỏ chuối đảm bảo 99,9% chị em sẽ không bao...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Không hiểu sao ngày càng có nhiều bé dậy thì từ rất sớm, có bé mới 5 tháng đã có kinh, có bé mới 2 tuổi thôi nhưng ngực đã phát triển như người lớn.

Hôm qua em vô tình đọc được bài báo về bé gái ở Anh mới 2 tuổi đã...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Tuổi 22, chẳng có gì ngoài tuổi trẻ nhé ??

Ừ, tuổi 22 chẳng có gì ngoài tuổi trẻ. Nhưng chỉ cần nhiêu đó thôi, thế cũng đủ...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Những lý do ảnh hưởng để bạn đừng bao giờ làm việc vào ca đêm

Làm việc ca đêm đồng nghĩa bạn phải đối mặt với tình trạng thay đổi nhịp sinh học...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Những điều phụ nữ tuyệt đối đừng bỏ qua bài này! Đàn ông không cần đọc...!!

Phụ nữ hiện đại đừng bao giờ nghĩ đến chuyện phụ thuộc vào người đàn ông, nên nhớ,...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Những sai lầm nghiêm trọng khi dùng nước chanh để giải rựơu trong ngày tết.

Đối với ngày tết thì mọi người thường uống hơi nhiều một chút để vui vẻ với bạn...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Xúc động mẹ "hy sinh" để con thỏa sức sáng tạo

Gương mặt những người mẹ vẫn rất hạnh phúc dù được con gái trang điểm không thực sự...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Những điều dưới đây sau khi ăn lẩu để không bị hại sức khoẻ.

Bạn bắt buộc phải làm những điều dưới đây sau khi ăn lẩu để không bị hại sức...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Kết hợp vỏ chanh ngâm với dầu ô liu, đẩy lùi vĩnh viễn cơn đau khớp

Với bài thuốc dân gian này, bạn sẽ không còn phải than phiền và chịu đựng những triệu...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Sự thật phũ phàng: sau khi kết hôn nhé các bạn trẻ

Sự thật phũ phàng: sau khi kết hôn nhé các bạn trẻ, nếu như các bạn trẻ chưa...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Nếu Yêu lại nhau, chúng ta có thể không?

Nếu như yêu một người cần một phần can đảm để trao buồn vui của mình cho kẻ...

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Trong veo tình yêu đầu (Kỳ 1)

Tiếng nói khiến nó giật mình. Quay sang bên cạnh thì thấy Tùng đang cười toe với mình....

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Tìm hiểu 10 lợi ích của việc ngủ nude dành cho những bạn gái

Một số người cho rằng sự không che chắn cơ thể trong khi ngủ là mất vệ sinh....

Người “giữ lửa” cho nghề tương Cự Đà

Nếu duyên cạn rồi, sao còn cố chấp yêu nhau?

Là vì điều gì mà cả hai còn cố chấp yêu nhau như vậy, mà chẳng phải là...

quang cáo google
Xem các chuyên mục khác
DMCA.com Protection Status